Son Mera Son Meşe Son Çoban

Beş çocuklu, dul bir kadının gözyaşları.

Çocukluğumda 35 haneli mahallede 5 koyun, 3 keçi sürüsü, her evin de ortalama onar ineği vardı. Düzkır dediğimiz yerde otlatırlar, güderlerdi. Yazın çoğu yaylaya çıkardı.

Köyün tüm merasına ama tüm merasına 40 yıl önce, büyük paralar harcayarak çam diktiler. Burada yıllar önce kesilmiş, ama her yıl süren bir iki metre boyunda meşeler vardı. Kökleri dört beş masa büyüklüğündeydi. Kepçeler çıkardığında görmüştüm. İki tanesi bir traktörü dolduruyordu. Çevresini telle çevirdiler hiçbir hayvan sokmadılar. Çalı, kozalak bile toplamak yasaktı, hala yasak. Köylü ormanı temizleyecek, çam kozalaklarını, dibine dökülen kuru dalları toplayıp yakacak, yasak. Çam ağacı büyüdükçe alt dallar kuruyup dökülüyor. Çam ağaçların altında ot bitmez.

Dökülen kuru pür dediğimiz yaprakları hayvan yemez. Yazın yangına davetiye çıkarır. Devlet, yangından korumak için birçok işçiyi hazırda bekletiyor. Fakat köylünün çalı, kozalak toplamasına izin verilmiyor.

Bizim mahallede mera olarak yüzde yetmiş beşi meşe geri kalanı çam olan küçük bir yer, bir de gurbete gidemeyen bir çoban aile kalmıştı.

Mahallemizin son meşeliğini de orman deposu yapmak için kesmişler. Duyunca mahallemizin son çobanını, bu aileyi aradım.

Seksen yaşına yakın kaynanası, kaynatası, altmış yaşın üzerinde zihinsel özürlü kaynı var. Beş çocuğun büyükleri üç kız evlenip uzak köye gelin gitmişler.  Askerlikten muaf büyük oğlu 25 yaşında, küçük oğlu 15 yaşında. Yüzden fazla koyunları, 7 inekleri var.

Çocukluğundan beri zihinsel engelli kaynı Sami koyunları güdüyor. Çobanlık olmasa başka hiçbir iş yapamazdı. Başka biri bunu çoban bile tutmaz. Şehirde olsa dilencilik bile yapamaz. Çocukluğundan alışmış iyi kötü güdüyor.

Üniversite mezunlarının çoğu işsiz olduğu bu durumda Sami yüzden fazla koyun güdüyor. Bazen düşünüyorum da ülke ekonomisine benden daha çok katkısı oluyor mu diye. Benim felsefem, başarısız çocuk yoktur, yeteneği keşfedilmemiş çocuk vardır.

Dul kadın Şehri Karabulut iki gözü iki çeşme ağlıyor. Bizim koyundan, inekten başka gelirimiz yok. Bu son meramız meşelik de elden gidiyor. Koyunları, satarsak benim iki yetim çocuğum nasıl yaşayacak?  Benim çocuklara kimse çobanlık bile yaptırmaz. Nasıl yaşar bu çocuklar nasıl?

Orman deposu yapılacak yerin yan tarafı, kuzeyi eski mera yani çam ormanı. Dümdüz yer. Çam ağaçlarını kessinler. Depoyu oraya yapsınlar. Aradan asfalt yol geçiyor. On metre öbür yanı. Dümdüz yer. Adı üzerinde Düzkır.

Meşeler kesilmiş ama meşe ağacı, çam ağacı gibi değildir. Kesince daha gür gelir. Bir kökten sekiz on fışkın sürer. Kök sağlam olduğu için dört beş yılda yeniden meşelik olur.

Anlayacağınız köyde tek çoban dul Şehri Karabulut ve ailesi. Orman deposunun yeri değişmezse son mera, son meşelik, son çoban da yok olacak.

Köye gelip koyun alan birkaç kişi bir yıl sonra mera yetmiyor diye çobanlığı bıraktılar.

Köy meraları, meşeler yok olursa çobanlar yok olur, köylü yok olur. Ülke yok olur ülke! Yurdumun üstünde tüten son ocak tütmez olacak, tütmez!

Bu köy, bu mahalle, Sinop, Saraydüzü, Bahçeköy, Kadıoğlu Mahallesi.

Cahit Kaya
Emekli öğretmen ve yazar