BOYÇED Basın Açıklaması Yaptı

SAYIN BASIN MENSUPLARI, KIYMETLİ ÇEVRE DOSTLARI

Bugün buraya Sinop ili Boyabat ilçemiz Kovaçayır köyü bölgesinde Eti Bakır A.Ş. tarafindan yapılması planlanan (eğer durduramazsak yapılacak olan) maden arama faaliyetleri ilgili süreci ve geldiği noktayı değerlendirmek üzere toplanmış bulunuyoruz.

Kovaçayır bölgemizde maden arama ile ilgili 21 Mayıs 2025 tarihinde başlayan ÇED süreci 12 Haziran 2025 tarihinde Kovaçayır Köyü’nde yapmayı planladıkları Halk katılım Toplantısı halkımızın yoğun protestoları ile yaptırılmamasına rağmen bakanlık yetkililerinin yapılmadığına dair tutanak tutmamaları soncunda yapıldı gibi gösterilip ÇED süreci sürdürülmüştür. Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığında yapılan Etki Değerlendirme Kurul toplantısında derneğimiz ve bileşenlerimizin güçlü savunmalarıyla süreç üç ay süreyle ertelenmiş, ÇED raporunda ki eksikliklerin giderildiği savıyla ÇED raporu 20 OCAK 2026 tarihi itibariyle onaylanmış bulunmaktadır.

BOYABAT’IMIZ KOVA ÇAYIR BAKIR MADENİ İLE İLGİLİ HAFIZALARI TAZELEMEK AMACIYLA KISACA BİLGİ VERMEK İSTİYORUM.

Eti Bakır A.Ş. ‘ye ait bakır madeni doğuda Ilıca-Karaburun, güneyde Karaoluk yaylası, batıda Damlıca yaylaları arasında yer almaktadır.

Bakır madeni için ruhsatlandırılan alan 16 kilometrekaredir. (1.600 Hektar yani 16.000 Dönüm ÇED alanı ise 897 hektardır.

Açık ocak işletme çukuru diye adlandırılan Cehennem Çukuru ile Kurusaray Barajı mesafesi 2 kilometredir. Barajın hemen 1.250 metre yukarısında Batı Atık Havuzu vardır.

Barajın su toplama alanı ile Yabanlı’da bulunan Kavurga Deresi su toplama alanı yan yanadır. Açık Ocak İşletmesi barajdan 200 metre daha yüksekliktedir.

epede açık ocak işletmesi ve çukurda Kurusaray Barajı madenin ruhsat alanı, Kurusaray Barajının su toplama havzası içerisindedir.

BU NE DEMEKİR?

- Açık ocak işletmesi dinamit patlatmasıyla başlayacaktır. Etap etap çukur derinleşecek ve yer altı sularının akış istikameti mutlaka değişecektir.
- Zehirleyici ağır metallerle doygun su hem Yabanlı’da bulunan Kavurga deresine ve hem de barajın beslendiği Değirmendere suyuna karışacaktır.
- Yeraltı ve yerüstü suları birlikte zehirli metalleri hem baraja hem de Yabanlı deresi üzerinden Gökırmak’a ulaştıracaktır.
- YALAKLAR, ÇEŞMELER, GÖZELER’ deki sular RİSKLİ içilmez sular olacaktır.
Baraja ve su kaynaklarına yerüstü ve yeraltından karışacak kirli sular 6-7 kilometre aşağıda BOYABAT İÇME SUYUNU sağlayan Fahra deresi üzerinden Kalebağında bulunan şehrin içme suyu kuyularına ulaşacaktır.
- Doğu atık havuzu yabanlı Köyüne yaklaşık 905 metre mesafededir. Mesafe çok yakın ama önemli olan Atık Havuzunun yüksekte olması ve YABANLI KÖYÜNÜN doğrudan tehdite açık olmasıdır.
- Doğu atık havuzunun patlaması/çökmesi durumunda YABANLI’dan Gökırmak üzerinden Bafra’ya kadar tarım alanları, ırmak ve barajlar ağır metallerle kirlenecektir. Yakın mesafede Gökırmak çevresinde kırka yakın köy ve mahallelerin tarla ve kuyuları ağır metal kirliliği ile karşı karşıya kalacaktır.
- Çeltik – hayvanclık – arıcılık zarar  görecektir.Gökırmak’A karışan Boyabat İlçesinin KANALİZASYON atıklarına ağır/zehirli metal kirliliği dahil olacaktır.
-ETİ BAKIR A.Ş. bakır madeni için kullanacağı suyu Gökırmak’tan sadece kış aylarında alacağını söylese de, 2027- 2028 yıllarında yapılmaya başlanacak olan Taşköprü HES Barajının yapımı tamamlandığında kışın su tutacağı için su ihtiyacını karşılayamayacaktır.

Gökırmak ile Taşköprü Barajının Suları açıkça ifade edelim ki öncelikle köyünün yani üreticinindir. Ağır metallerle yüklü su insan- hayvan-bitki sağlığını riske atacaktır. Kastamonu-Hanönü sınırından Durağan-Kızılırmak-Bafra’ya kadar su ve toprak kirliliği ciddi şekilde tartışılır hale gelecektir.

Bursa Yenişehir ilçesi Kirazlıyayla köyünde ki maden atık barajı yoğun yağmur nedeniyle patladı ve tüm kimyasal atıklar Sarıyer dersine dolmuş ovaya doğru akmaktadır. Dolaysıyla hiçbir atık barajı güvenli değildir.

Ayrıca bakır fiyatlarının aşırı yükselmesi nedeniyle Kastamonu Hanönü Bakır tesisi de dahil olmak üzere bir çok bakır arama tesisleri satışa hazırlanmaktadır.

ANAYASA MADDE 56:

Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak, Çevre Kirlenmesini önlemek Devletin ve Vatandaşın Ödevidir.

BU NEDENLE ;

- BARAJIMA – İÇME – KULLANMA – SULAMA SUYUMA DOKUNMA!
- ORMANIMA – TOPRAĞIMA YAŞAMIMA DOKUNMA!
- PİRİNCİME – BUĞDAYIMA – TARIMIMA DOKUNMA!
- IRMAĞIMA – DEREME – ÇEŞMEME DOKUNMA!
- SAĞLIĞIMA GELECEĞİME DOKUNMA!
- HAYVANCLIĞIMA – ARICILIĞIMA – SÜTÜME- PEYNİRİME – DOKUNMA!
ÖZETLE YAŞAMIMA DOKUNMA! DİYORUZ.

BÜTÜN BUNLAR NE İÇİN?

ETİ BAKIR A.Ş. NE VERİYOR, NE GÖTÜRÜYOR?

Maden Yasası Madde 14: 4. Grup Madencilikte Bakır, Altın, Gümüş, Platin vb. madenlerde devlet hakkı %2’dir.

BUNA KARŞIN VAHŞİ SÖMÜRGE TİPİ MADENCİLİĞİN GÖÜRDÜKLERİ İSE;

Gökırmak çevresindeki ve ova içerisinde Boyabat-Durağan’ın yakın köyleri ile mahalleleri için ekolojik/çevresel yıkım olacaktır. Üstelik maden rezervi maden Teknik Aramanın (MTA) verdiği miktarın çok çok üzerinde çıkması durumunda ruhsat alanı genişletmeleri talepleri olabilecektir.

Boyabat-Durağan ölmeden büyük bir cehennemle karşı karşıya kalacaktır. Kurusaray Barajı su toplama alanları yok olacaktır. Bu anlamda Boyabat ve çevresi büyük bir ekolojik felaketin eşiğindedir.

Artvin, Murgul ve Cerattepe’de, Kütahya’da, Erzincan İliç’te, Giresun Şebinkarahisar örneklerinde olduğu gibi Boyabat’ımız da asla geçmişine yani bu gününe dönemeyecektir.

Birleşmiş Milletlerin (B.M.) dünyada madencilik yapılan sahalarla ilgili saptamasına göre; madenciliğin girdiği yerler yeniden yaşam-üretim alanları olamamaktadır.

Dünyada madenciliğin geçmişten bugüne yapıldığı hiçbir ülkede ve bölgede zenginlik ve nüfus artışı olmamıştır.

Örneğin Hanönü ve daha büyük ölçekte düşünürsek dünyanın en kıymetli yeraltı madeni olan elmas madenciliğinin yapıldığı Afrika kıtasında beklenen kalkınma asla olmamıştır.

Ağır metallerin suya karışması, suda yaşayan canlı hayvanlar üzerinde, sulama-kullanma ve içme suyuna karışması evcil bütün hayvanlar (inek-manda- koyun- keçi, balık) üzerinde ciddi hasarlar oluşturabilecektir. Kalp ile solunum yetmezlikleri, kanser, kemik erimesi, böbrek ve cilt rahatsızlıkları, zihin ve çocuk sağlığı hastalıklarını tetikleyecektir.

Bakır, kurşun, civa, arsenik, kadmiyum, çinko gibi ağır metaller ve bunların bileşikleri;

* Maden ocakları ve yakınımdaki topraklarımıza,
* İçme sularımıza,
* Sebze ve meyvelerimize,
* Havaya karışan tozlarla akciğerlerimize bulaşacaktır.

Hastalıklar ve belirtileri hemen görülmeyecektir. Şantiye kurulup, 3-5 yıl açık ocak işletmeciliği sonrasında ölüm yavaş yavaş kapıyı çalmaya başlayacaktır.

Cebimiz biraz para görse de ölüm bizi, Çocuğumuzu torunumuzu gelip bulacaktır.

Belki Geç Olacaktır Ama Olacaktır.

Maden ekolojik/çevre yıkımı, insan hakkı olan yaşam hakkının kaybedilmesi demektir.

Bizi buraya gelerek basın toplantımıza katılan basın mensuplarımıza , çevre dostlarımıza ve halkımıza teşekkür eder saygılar sunarım.